Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie I Wydział Cywilny (SSR del. Łukasz Oliwa), sygn. akt: I C 964/22 w sprawie naszych klientów:
- ustalił, że umowa kredytu hipotecznego nominowanego do CHF zawarta z Santander Consumer Bank S.A. we Wrocławiu jest nieważna w całości,
- zasądził od Santander Consumer Bank S.A. na rzecz kredytobiorców kwotę 69.223,91 zł (sześćdziesiąt dziewięć tysięcy dwieście dwadzieścia trzy złote 91/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 30 listopada 2022r. do dnia zapłaty,
- oddalił powództwo w części uwzględnionego zarzutu potrącenia roszczenia o zwrot kapitału,
- nie uwzględnił roszczenia banku o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału przedstawionego do potrącenia,
- zasądził od Santander Consumer Bank S.A. na rzecz kredytobiorców zwrot części kosztów postępowania.
Motywy wyroku
Sprawa była o tyle odmienna od typowych spraw frankowych, że dotyczyła umowy kredytu spłacanego po kursie CHF ustalanego przez NBP. Niemniej jednak również w takim przypadku kredytobiorcy są narażani na ryzyko nieograniczonego wzrostu kursu waluty indeksacji. W ustnych motywach wyroku Sąd wskazał, że bank nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku informacyjnego związanego z ryzykiem walutowym. Sąd argumentował, że bank powinien przedstawić kredytobiorcom historię kształtowania się kursu CHF z reprezentatywnego okresu z przeszłości. Ponadto kredytodawca nie przedstawił konsumentom symulacji wpływu wzrostu kursu CHF na wysokość zobowiązań kredytowych wyrażonych w złotych polskich. W związku z niedopełnieniem obowiązku informacyjnego, klauzulę indeksacyjną należało uznać za nieprzejrzystą, a w konsekwencji niedozwoloną. Sąd naprowadził również, że bank miał dowolność kształtowania kursu CHF po jakim przeliczono kwotę kredytu na franki szwajcarskie. Bez znaczenia był natomiast fakt, że spłata kredytu następowała według kursu sprzedaży obowiązującego w NBP. Już sama dowolność w kreowaniu kursu na etapie wypłaty kredytu powoduje nieuczciwość klauzuli, a przez to jej bezskuteczność. Wyeliminowanie niedozwolonych postanowień przeliczeniowych powoduje konieczność stwierdzenia nieważności umowy kredytu indeksowanego jako niedającej się wykonać.
Sąd uwzględnił podniesiony przez bank zarzut potrącenia wierzytelności banku o zwrot kwoty kapitału. Kancelaria nie podziela stanowiska Sądu w tym przedmiocie. W naszej ocenie warunkowe oświadczenie o potrąceniu, które złożył bank jest niedopuszczalne. W doktrynie i orzecznictwie odróżnia się zarzut potrącenia, który może mieć charakter warunkowy, od oświadczenia o potrąceniu, które musi być kategoryczne i bezwarunkowe. Powołanie się przez bank w zarzucie potrącenia na warunkowe oświadczenie materialnoprawne o potrąceniu powinno zostać uznane za bezskuteczne.
Sąd natomiast nie uwzględnił zarzutu potrącenia w zakresie wierzytelności o zapłatę wynagrodzenia za korzystanie przez powodów z wypłaconego kapitału. Sąd uznał, że roszczenie takie nie ma podstawy prawnej a jego uwzględnienie byłoby sprzeczne z odstraszającą funkcją dyrektywy 93/13.
Sprawę prowadził radca prawny z Rzeszowa – Damian Skrzypek